Danıştay 13. Daire, Esas No: 2018/2693, Karar No: 2021/5432

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …Petrol İnşaat Nakliyat Tarım Ürünleri ve Turizm
Sanayi Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : …Kurumu
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesi’nin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda 22/06/2012 tarihinde yapılan denetim sonucunda alınan numunelerin İnönü Üniversitesi Akaryakıt Petrol Analiz Laboratuvarı (İnönü PAL) tarafından yapılan analizi doğrultusunda verilen rapora göre teknik düzenlemelerde yer alan özelliklere aykırı olduğu gerekçesiyle verilen 67.962,00-TL idarî para cezasına ilişkin Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu’nun (Kurul) …tarih ve …sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesi’nce verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararda; davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda 22/06/2012 tarihinde yapılan denetimde satılan benzin ürününe ilişkin pompadan 4 adet, motorine ilişkin pompalardan 5 adet numune alındığı, söz konusu numunelerin alınmasına ilişkin tanzim edilen tutanaklarda olay günü jandarma görevlileri ile birlikte istasyon yetkilisinin imzasının yer aldığı, İnönü PAL tarafından yapılan analiz sonrası düzenlenen raporda, benzin numunesinin mevcut gom açısından teknik düzenlemede yer alan özelliklere akırı olduğunun belirlendiği, satışa sunulan benzinin teknik düzenlemelere aykırı olmasının tüketiciler açısından da ciddi sorunlara yol açacağının açık olduğu, davacının basiretli bir tüccar olarak ürünün bozulmasını engellemek için gerekli tedbirleri almak ve ürünün teknik düzenlemelere uygun olarak satışa sunulmasını sağlamak zorunluluğunun bulunduğu ve dolayısıyla dava konusu idari para cezasının tesisinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: …Bölge İdare Mahkemesi …İdarî Dava Dairesi’nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, istasyondan alınan numunenin standartlara uygun olmadığı tespit edilmişse de, bu aykırılığın kendi kusurlarından kaynaklanmadığı, bir yakıtın tüm değerleri normal iken sadece mevcut GOM değeri açısından standartlara aykırı olmasının istasyon dışındaki birçok etkenden kaynaklanabileceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …’İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi’nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
Davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda 22/06/2012 tarihinde yapılan denetim sonucunda alınan numunelerin İnönü-PAL tarafından yapılan analizi doğrultusunda verilen rapora göre teknik düzenlemelerde yer alan özelliklere aykırı olduğu gerekçesiyle davacı şirkete 67.962,00-TL idarî para cezası uygulanmasına ilişkin Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu’nun “Lisans Sahiplerinin Temel Hak ve Yükümlülükleri” başlıklı 4. maddesinin dördüncü fıkrasının (ı) bendinde, bu Kanuna göre faaliyette bulunanların, piyasa faaliyetlerinde, Kurul’un belirleyeceği teknik düzenlemelere uygun akaryakıt sağlamakla yükümlü oldukları; işlem tarihinde yürürlükte bulunan 19. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinin (3) numaralı alt bendinde, 4. madde hükümlerinin ihlâli hâlinde, sorumluları hakkında ikiyüzellibin Türk Lirası idarî para cezası verileceği; aynı maddenin dördüncü fıkrasında, bayiler için para cezalarının beşte birinin uygulanacağı kurala bağlanmıştır.
Petrol piyasasına ilişkin faaliyetler kapsamındaki tesislerin ve piyasaya sunulan petrol ve madenî yağın teknik düzenlemelere ve standartlara uygunluğu ile ilgili usul ve esasların belirlenmesi amacıyla 10/09/2004 tarih ve 25579 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Petrol Piyasasında Uygulanacak Teknik Kriterler Hakkında Yönetmelik’in 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinde, akaryakıtın teknik düzenlemelere uygun olmasının zorunlu olduğu; (b) bendinde, ürünlerin öncelik sırasıyla TS veya EN standartlarına veya bu standart da yoksa, TSE tarafından kabul gören diğer standartlara uygun olmasının esas olduğu; 7. maddesinin (d) bendinde ise, lisans sahiplerinin akaryakıtı teknik düzenlemelere uygun olarak arz etmekle yükümlü oldukları kural altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, davacıya ait akaryakıt istasyonunda 22/06/2012 tarihinde yapılan denetimde alınan numunelere ilişkin İnönü-PAL tarafından düzenlenen 11/07/2012 tarih ve Benzin (…) Analiz Raporu’nda, benzin numunesinin sadece “mevcut gom” parametresinin teknik düzenlemelere aykırı olduğu tespit edilmiştir.
Davacı şirket tarafından kendilerince herhangi bir müdahale ile mevcut gom parametresinin değiştirilemeyeceği hususları ileri sürülmüştür.
Dairemizce bakılan aynı konuya ilişkin başka bir uyuşmazlıkta, Dairemizin 2014/4860 sayılı esasına kayıtlı dosyada 16/10/2019 tarihli ara kararı ile, analizi yapan İnönü Üniversitesi Petrol Analiz Laboratuvarı’na, “mevcut gom parametresinin üretim aşamasında ayarlanıp ayarlanamayacağı, diğer parametreler sınır değerde tutularak sonradan müdahale ile değiştirilip değiştirilemeyeceği, mevcut gom parametresinin üretim aşamasında ayarlanıp ayarlanmadığı, mevcut gom parametresinin ölçümünde gerekli filtrasyon yapılmamış olmasının teknik düzenlemelere aykırı sonuç verip vermeyeceği, numunenin alındığı tarihten laboratuvara teslim edildiği tarihe kadar hangi koşullar altında muhafaza edilmesi gerektiği, numunenin uygun koşullarda muhafaza edilmemesi hâlinde söz konusu parametrenin teknik düzenlemelere aykırı sonuç verip vermeyeceği, numunenin alındığı tarih ile analizin yapıldığı tarihler arasında beklemeye bağlı olarak mevcut gom parametresinde değişim olup olmayacağı, eğer değişim söz konusuysa numunenin ulusal marker seviyesi ile birlikte diğer parametrelerinde de aykırılık olup olmayacağı, diğer bütün parametreler sınır değerlere uygun tutulmak suretiyle sadece mevcut gom parametresinin sonradan müdahale ile standardının altında veya üzerinde olacak şekilde değiştirilmesinin teknik olarak mümkün olup olmadığı, mevcut gom parametresinin ölçümünde dış etkenlerin ve/veya dışarıdan herhangi bir müdahalenin ne kadar etkili olduğu, böyle bir dış etken ve/veya müdahale varsayımı altında numunenin ulusal marker seviyesi ile birlikte diğer parametrelerinde de değişiklik olup olmayacağı hususları sorulmuştur.
İnönü Üniversitesi Petrol Analiz Laboratuvarı Müdürlüğü tarafından 22/01/2020 tarihinde verilen ara kararı cevabında, diğer bütün parametreler sınır değerlerde olduğu hâlde yalnızca “mevcut gom” değerinin aykırı olmasının tamamen ürünün rafinasyon aşamasında gerçekleştirilen süreçlerle ilgili bir sonuç olduğu, rafineri üretim sürecinde elde edilen ürünler standart ayırma süreçlerine tâbi tutulduğundan sonradan müdahale ile laboratuvarlarda “mevcut gom” oranının değiştirilmesinin teknik olarak ve akredite laboratuvar için mümkün olmadığı, numunenin alındığı tarihten teslim edildiği tarihe kadar geçen sürede uygun koşullarda saklanmazsa numunenin yapısında “mevcut gom” parametresi ve diğer parametrelerde saklama koşullarına bağlı sapmaların olabileceği hususlarına yer verilmiştir.
Bu durumda, davacıya ait akaryakıt istasyonundan alınan numunenin analizi sonucunda düzenlenen raporda, analizi yapılan akaryakıtın ulusal marker seviyesinin geçerli olduğunun ve mevcut gom dışında diğer parametrelerde bir aykırılık olmadığının tespit edildiği, akredite laboratuvar tarafından verilen görüşte de, “mevcut gom” parametresinin tamamen ürünün rafinasyon aşamasında gerçekleştirilen süreçlerle ilgili bir sonuç olduğu ve bu parametrenin sonradan müdahale ile değiştirilemeyeceği yönündeki cevabı göz önünde bulundurulduğunda, davacının akaryakıta bir müdahalesinin olduğuna ilişkin bir tespitin de bulunmaması karşısında, davacının, akaryakıtı teknik düzenlemelere uygun olarak arz etme yükümlülüğünü yerine getirmediği fiilinin somut olarak ortaya konulamadığı sonucuna ulaşıldığından, dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmamaktadır.