Danıştay 10. Daire, Esas No: 2018/567, Karar No: 2021/3469

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
DİĞER DAVALILAR : 1- … Genel Müdürlüğü
2- … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN_KONUSU : …. İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının kabule ilişkin kısmının davalılardan … Genel Müdürlüğünce temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Diyarbakır ili, Çınar ilçesi, … Mahallesinde … tarihleri arasında meydana sel nedeniyle davacıya ait … ada, … nolu parselde bulunan evin ve evde bulunan eşyaların kullanılamaz hale geldiğinden bahisle uğranıldığı ileri sürülen 59.400,00 TL maddi, 12.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 71.400,00 TL zararın ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince, Mahkemelerinin “davanın reddi” yolunda verilen kararının Danıştay Onuncu Dairesinin 11/06/2014 tarih ve E:2010/8346, K:2014/3814 sayılı kararı ile bozulması üzerine bozma kararına uyulmak suretiyle verilen 30/10/2017 tarih ve E:2017/2328, K:2017/2212 sayılı kararla; … İli Çınar İlçesi … Mahallesinde 31/10/2006-01/11/2006 tarihleri arasında meydana gelen sel nedeniyle davacıya ait … ada … parsel numaralı taşınmazda bulunan evin ve evde bulunan eşyaların kullanılamaz hale geldiği, ahır, hayvanlar ve hayvan yemlerinin zarar gördüğünden bahisle … Asliye Hukuk Mahkemesinin …. İş sayılı dosyasında yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen bilirkişi raporunda davacının evinde 59.400,00 TL tutarında zarar tespit edilmesi üzerine 59.400,00-TL maddi ve olay nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen manevi zararın karşılığı olarak 12.000,00-TL manevi tazminat olmak üzere 71.400,00-TL tazminatın yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davada, davalı idarelerin olayda hizmet kusurlarının bulunup bulunmadığının tespiti amacıyla … İdare Mahkemesi’nin E:… sayılı dosyasında … tarihinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen bilirkişi raporunda özetle ”1- Dosyada yer alan bilgiler (Yağış istatistikleri, alt yapıya ilişkin bilgiler vb.) ile keşifte yapılan tespitler birlikte değerlendirildiğinde, Çınar İlçesinde 31.10.2006-1.11.2006 tarihlerinde meydana gelen sel felaketine sebep olan yağışların önceden öngörülebilmesi ve bu öngörüler doğrultusunda bir altyapının oluşturulabilmesinin mühendislik bilimi ve kent planlaması ilkeleri çerçevesinde mümkün olduğu, 2- Sel felaketi dolayısıyla meydana gelen ölümler ve maddi hasarların oluşmasında, yapının imar ve ruhsat durumu ile yapım ve mimari tekniği dikkate alındığında, davacıların %25 oranında kusurlu olduğu, 3- Yağışların öngörülebilirliği, davacının ve diğer davalıların (Karayolları ve DSİ) kusur durumları dikkate alındığında, şehircilik ilkeleri ve planlama esasları çerçevesinde olayın meydana gelmesinde davalı … Belediye Başkalığının %25 oranında kusurlu olduğu, 4- Yağışların öngörülebilirliği, davacının ve diğer davalıların (… Belediye Başkanlığı ve DSİ) kusur durumları dikkate alındığında, mühendislik ilkeleri çerçevesinde olayın meydana gelmesinde davalı Karayolları Genel Müdürlüğünün %50 oranında kusurlu olduğu, 5- Yağışların öngörülebilirliği, davacının ve diğer davalıların (… Belediye Başkanlığı ve Karayolları Gen. Müd.) kusur durumları dikkate alındığında, mühendislik ilkeleri çerçevesinde olayın meydana gelmesinde davalı DSİ Genel Müdürlüğünün bir kusurunun bulunmadığı görüş ve kanaatine” yer verildiği; davacının uğradığı zarara ilişkin olarak …Asliye Hukuk Mahkemesi’nin … D.İş sayılı dosyasında yaptırılan bilirkişi incelemesinde, toplam alanı 180 metrekare olan yapının hasar gördüğü, evin taşıyıcı sistemlerinde derin çatlakların olduğu, taşıyıcı sistemin duvarlarında derin çatlaklar olduğu, dış kısımlardaki duvarlarda, iç taraftaki duvarlarda evin tavanında ve tabanında çatlaklar olduğu, yapının ana iskeletinde onarılması mümkün olmayan ciddi hasarların olduğu, yapıda çatlamaların sürekli olarak büyüdüğü ve zeminde göçmeler olacağı, yapının yaşam alanı için tehlikeli olduğu, hususları belirtilerek yapının yıpranma payı da düşüldükten sonra zemin+1 katlı evin bedeli 59.400,00 TL olduğu yönünde tespite yer verildiği, anılan bilirkişi raporlarının hükme esas alınabilecek nitelikte olduğu belirtilerek, davanın kısmen kabulü ile 44.550,00-TL tazminatın, kusuru oranına isabet eden 14.850,00-TL’lik kısmının davalı idarelerden Çınar Belediye Başkanlığı’nca, 29.700,00-TL’lik kısmının ise Karayolları Genel Müdürlüğü’nce ilk idari başvuru tarihinden (30/10/2007) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin maddi tazminat kısmının reddine, davalı idarelerden Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü yönünden davanın reddine, davacının manevi tazminat isteminin kabulü ile 12.000,00-TL manevi tazminatın 3.996,00- TL’lik kısmının davalı idarelerden Çınar Belediye Başkanlığı’nca, 8.004,00-TL’lik kısmının ise Karayolları Genel Müdürlüğü’nce ilk idari başvuru tarihinden (30/10/2007) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talepler yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idarelerden Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından olayda sorumluluklarının bulunmadığı, hükmedilen tazminat miktarlarının fazla olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile İdare Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :

MADDİ OLAY :
Davacı tarafından, Diyarbakır ili … ilçesi … mahallesinde … tarihleri arasında meydana gelen sel nedeniyle … ada, … sayılı parselde bulunan evinin ve eşyalarının kullanılamaz hale geldiği ileri sürülerek, … Asliye Hukuk Mahkemesi kanalıyla delil tespiti talebinde bulunulmuştur.
Mahkemece …D.iş sayılı dosyasında yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen bilirkişi raporunda, davacıya ait taşınmazda sel nedeniyle ciddi hasarların oluştuğunun tespit edilmesi üzerine davacı tarafından 30/10/2007 tarihli dilekçeyle davalı idarelere başvurulmuş, söz konusu talebin reddi üzerine bakılan dava açılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
A) Davalı İdarenin, İdare Mahkemesi Kararının Maddi Tazminat İsteminin Kısmen Kabulüne Yönelik Temyiz İsteminin İncelenmesi :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın maddi tazminat isteminin kısmen kabulüne yönelik kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

B) Davalı İdarenin, İdare Mahkemesi Kararının Manevi Tazminatın kabulüne Yönelik Temyiz isteminin İncelenmesi:
Manevi zarar, kişinin fizik yapısının ve iç huzurunun bozulmasını, yaşama gücünün ve sevincinin azalmasını, kişilik haklarının zedelenmesini, şeref ve haysiyetinin rencide edilmesini, duyulan acı ve ıztırabı, kişinin günlük yaşamını zorlaştıran her türlü üzüntü ve sıkıntıyı ifade etmekte, fiziki veya manevi acılar duyan, ruhsal dengesi bozulan, yaşama sevinci azalan kişinin manevi yönden zarara uğramış olduğu kabul edilmektedir.
Manevi tazminat, kişinin malvarlığında meydana gelen eksilmeyi gidermeye yönelik olmayıp, manevi değerlerinde bir eksilme meydana gelen ve yaşama sevinci ve zevki azalan kişinin manen tatminini sağlamaya yönelik bir tazmin aracıdır. Manevi zararın başka türlü giderim yollarının bulunmayışı veya yetersiz kalışı manevi tazminatın parasal olarak belirlenmesini zorunlu kılmaktadır. Manevi tazminat, olay nedeniyle duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmeyi amaçlar. Bu niteliği gereği manevi tazminatın, zenginleşmeye yol açmayacak şekilde belirlenmesi gerekmektedir.
Mahkemece, olayın meydana geliş şekli ve davacının barınma amacıyla kullandığı taşınmazında meydana gelen hasarın boyutu göz önünde bulundurularak davacının manevi tazminatı isteminin kabulü ile takdiren 12.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmiştir.
Manevi tazminatın belirtilen amaç ve niteliği esas alındığında olayda manevi tazminat takdir edilmesi için gerekli şartların oluşmadığı anlaşıldığından Mahkeme kararının bu kısmında hukuka uyarlık görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine
2. Temyize konu … İdare Mahkemesinin …. tarih ve E:…., K:… sayılı manevi tazminatın kabulüne ilişkin kısmının BOZULMASINA, maddi tazminatın kısmen kabulüne ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun’un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 21/06/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.