Danıştay 12. Daire, Esas No: 2018/6160, Karar No: 2021/5375

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …

KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- … Bakanlığı – …
VEKİLİ : Av. …
2- … Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem : Kara Kuvvetleri Komutanlığında astsubay olarak görev yapmakta iken 10/10/1974 tarihinde isteğiyle emekliye ayrılan davacı tarafından, 1972 yılında Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezuniyeti nedeniyle, görevde iken bir üst öğrenimi bitirdiğinden bahisle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu uyarınca intibakının yapılması talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince; 657 ve 926 sayılı Kanun’un ilgili hükümleri uyarınca memuriyette iken veya memuriyetten ayrıldıktan sonra bir üst öğrenimi bitiren devlet memurlarının intibaklarının ne şekilde yapılacağı kurala bağlanarak, ayrıca emekliye ayrıldıktan sonra bir üst öğrenimi bitirenlerin, bitirdikleri üst öğrenime göre intibaklarının yeniden yapılacağı hususunda bir düzenlemeye yer verilmediği, öte yandan, memuriyette iken bir üst öğrenimi bitirenlerin ise idareye başvurarak intibaklarının ve buna göre ilgili kesintilerin yapılmasını sağlamaları gerektiği, davacının ise emekli olduktan sonra davalı idareye başvurduğu açık olduğundan, intibakının yapılması istemiyle yaptığı başvurusunun reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Görevde iken bir üst öğrenimi bitiren astsubayların emekli olduktan sonra ilgili Kanun’da öngörülen haktan yararlanamayacağına ilişkin bir düzenleme bulunmadığı, 926 sayılı Kanun’un 137. maddesindeki düzenlemeye aykırı bir şekilde talebinin reddinin hukuka aykırılık teşkil ettiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idarelerden Milli Savunma Bakanlığı tarafından İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği belirtilerek, istemin reddi gerektiği savunulmuş olup, Sosyal Güvenlik Başkanlığı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince; Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY :
Kara Kuvvetleri Komutanlığında 25/08/1954 tarihinde astsubay çavuş olarak göreve başlayan davacı, 10/10/1974 tarihinde isteğiyle emekliye ayrılmıştır.
Görevde bulunduğu dönemde Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinden 1971-1972 ders yılında mezun olmuştur.
12/03/2013 tarihli başvurusuyla, görevde iken tamamladığı mezuniyeti nedeniyle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu uyarınca intibak talebinde bulunmuştur.
Kara Kuvvetleri Komutanlığının … tarih ve … sayılı işlemi ile, 926 sayılı Kanun’un 137. maddesine 28/05/2003 tarih ve 4861 sayılı Kanun ile eklenen beşinci fıkrası uyarınca, yüksek okulu bitirdiği dönemde intibaka ilişkin bir talebi bulunmadığı gerekçesiyle reddedilmiştir.
Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu’nun ”Gösterge Tabloları”nın düzenlendiği 03/07/1975 tarih ve 1923 sayılı Kanun ile değişik 137. maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendinde, ”Astsubaylar hakkındaki gösterge tablosu Ek – VIII sayılı Cetvelde gösterilmiştir. Görevde iken yüksek öğrenimi bitiren astsubayların intibakı; aynı yüksek öğrenimi bitirenler için tespit edilen giriş derece ve kademesine bir derece ilave edilmek suretiyle bulunacak derece ve kademelerden hizmete başlamış kabul edilir.” şeklinde kurala bağlanmıştır.
Anılan Kanun’un 137. maddesinin üçüncü fıkrasının 28/06/2001 tarih ve 4699 sayılı Kanun ile değişik (c) bendinde; ”Astsubaylar hakkındaki gösterge tabloları Ek-VIII sayılı cetvelde gösterilmiştir. Yükseköğrenim yapmış olan astsubayların intibakları; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun Genel İdare Hizmetleri Sınıfında aynı yüksek öğrenimi bitirenler için tespit edilen derece ve kademelerden hizmete başlamış kabul edilerek yapılır. Bu intibaklar personelin fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokulunu bitirdiğine dair resmi belgeyi ibraz edip müracaatını yaptığı tarihteki derece ve kademelerine, 2 yıl süreli yüksek öğrenim için 1 kademe, 3 yıl süreli yüksek öğrenim için 2 kademe, 4 yıl süreli yüksek öğrenim için 1 derece ilave edilerek yapılır. 2 ve 3 yıl süreli yüksek öğrenimini tamamlayarak intibakları yapılmış olanların, daha sonra lisans öğrenimini tamamlamaları halinde intibak işlemleri bir defaya mahsus olmak üzere tekrar yapılır. Yüksek öğrenimden dolayı bir defadan fazla yapılan intibak işlemleri toplamı 1 dereceden fazla olamaz, 5 yıl ve üzerindeki öğrenimlerin 4 yıldan fazlası için kademe verilmez.” kuralına; anılan maddenin 28/05/2003 tarih ve 4861 sayılı Kanun ile eklenen beşinci fıkrasında ise ”Astsubay meslek yüksek okulu mezunları ve kendi nam ve hesabına fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okulunu bitirerek temel askerlik eğitiminde başarılı olup astsubay çavuşluğa nasbedilenler, EK-VIII/A sayılı Cetvele göre 9. derecenin birinci kademesinden göreve başlarlar. Bunlar görevde oldukları süre içerisinde lisans tamamlama eğitimi yaptıkları veya en az dört yıl ve daha fazla süreli bir fakülte veya yüksek okulu bitirdikleri takdirde, mezun olduklarına dair resmî belgeyi ibraz edip müracaatını yaptığı tarihteki derece ve kademelerine iki kademe ilâve edilerek intibakları yapılır. Birden fazla fakülte veya yüksek okul öğrenimi dikkate alınmaz. Bu şekilde intibakı yapılan astsubayların sonraki rütbelerinin ilk kademeleri intibak yolu ile verilen kademe miktarı kadar fazladır.” kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; 926 sayılı Kanun’da astsubaylar hakkındaki gösterge tablolarının EK-VIII sayılı Cetvelde gösterildiği belirtilerek, görevde iken yüksek öğrenimi bitiren astsubayların intibakının ne şekilde yapılacağının düzenlendiği, yine muhtelif tarihlerde yapılan düzenlemeler uyarınca, yüksek öğrenim tamamlamış olan astsubayların intibaklarının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun Genel İdare Hizmetleri Sınıfında aynı yüksek öğrenimi bitirenler için tespit edilen derece ve kademelerden hizmete başlamış kabul edilerek yapılacağı, ek fıkra kapsamında ise, bunların görevde oldukları süre içerisinde lisans tamamlama eğitimi yaptıkları veya en az dört yıl ve daha fazla süreli bir fakülte veya yüksek okulu bitirdikleri takdirde, mezun olduklarına dair resmi belgeyi ibraz edip müracaatını yaptığı tarihteki derece ve kademelerine iki kademe ilave edilerek intibaklarının yapılacağı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davalı idarelerin savunmasının aksine, anılan madde kapsamında ilgililerin intibak talepleri hakkında, görevde iken yüksek öğrenimin bitirilmesinin yeterli olmasına rağmen, çalışılan dönemde intibak talebinde bulunulmadığı şeklinde kısıtlayıcı bir kural getirilemeyeceği açıktır.
Dosya kapsamında ise, 25/08/1954 tarihinde astsubay çavuş olarak göreve başlayan ve 10/10/1974 tarihinde isteğiyle emekliye ayrılan davacının, görevde bulunduğu 1972 yılında dört yıllık yüksek öğrenim mezuniyetinin bulunduğu görülmektedir.
Bu nedenle, davacının memuriyette iken bitirdiği anlaşılan üst öğrenimin, davalı idarelerce emeklilik intibakında dikkate alınması gerekirken, aksi yönde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk, İdare Mahkemesinin davanın reddi yolundaki kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Öte yandan, dosya içerinde yer alan, Kara Kuvvetleri Komutanlığının … tarih ve … sayılı yazısında, 10/10/1974 tarihinde emekliye ayrılan davacının intibakının, Bakanlar Kurulunun 02/03/1976 tarih ve 7/11407 sayılı Kararnamesine göre Emekli Sandığı Genel Müdürlüğünce yapılması gerektiği belirtildiğinden, bu yöndeki talebinin karşılanıp karşılanmadığı hususunun da netleştirilmesi gerektiği tabiidir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin temyize konu … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun’un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 27/10/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.