Danıştay 6. Daire, Esas No: 2018/8930, Karar No: 2021/14390

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : …Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF DAVACI : …Mirasçıları
…, …, ……, …, …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN ÖZETİ : …. İdare Mahkemesince verilen …tarihli, E:…, K:…sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin …tarihli ve …sayılı kararı ile onaylanan Kuzey Ankara Kentsel Dönüşüm Gelişim Proje Alanı Altındağ Etabı 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planları ile bu planlara yapılan itirazın reddine ilişkin …tarihli ve …sayılı büyükşehir belediye meclisi kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesince verilen 18/11/2014 tarihli, E:2014/4592, K:2014/7362 sayılı bozma kararına uyularak mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişiklikleri ile ticaret alanı kullanımındaki taşınmaza konut ve yol alanı fonksiyonu verildiği, belirlenen konut kullanımının kamulaştırma yöntemiyle hayata geçirilebileceği, üzerinde fabrika binası ve müştemilatı bulunması nedeniyle öngörülen kullanımın parsel özelinde belirsiz yapılaşma haklarına neden olacağı anlaşıldığından, dava konusu işlemlerin kamu yararı, şehircilik ilkelerine ve planlama esaslarına aykırı bulunarak iptali yolunda karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Mahkeme kararının usul ve hukuka aykırı olduğu, bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının aşağıdaki gerekçe ile bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY : Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin …tarihli ve …sayılı kararı ile Kuzey Ankara Kentsel Dönüşüm Gelişim Proje Alanı Altındağ Etabı 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planları onaylanmıştır. Anılan imar planlarına yapılan itiraz …tarihli ve …sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ile reddedilmiştir. İtirazın reddi üzerine, davacı tarafından, muhtelif yargı kararlarınca iptaline karar verilen aynı mahiyetteki önceki imar planlarının devamı niteliğinde olan dava konusu nazım ve uygulama imar planları ile davalı idarenin mahkeme kararlarını uygulamaktan kaçındığı, taşınmazındaki tapuya tescilli olan fabrikası sebebiyle kazanmış olduğu ticari hakların dava konusu işlemler ile bölgenin konut alanı olarak öngörülmesi nedeniyle zarara uğrayacağından bahisle iptali istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT: 3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan halinde, nazım imar planı; varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hali hazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
İmar planlarının, planlanan yörenin bugünkü durumunun, olanaklarının ve ilerideki gelişmesinin gerçeğe en yakın şekilde saptanabilmesi için coğrafi veriler, beldenin kullanılışı, donatımı ve mali bilgiler gibi konularda yapılacak araştırma ve anket çalışmaları sonucu elde edilecek bilgiler ışığında, çeşitli kentsel işlevler arasında var olan ya da sağlanabilecek olanaklar ölçüsünde en iyi çözüm yollarını bulmak, belde halkına iyi yaşama düzeni ve koşulları sağlamak amacıyla kentin kendine özgü yaşayış biçimi ve karakteri, nüfus, alan ve yapı ilişkileri, yörenin gerek çevresiyle ve gerekse çeşitli alanları arasında olan bağlantıları, halkın sosyal ve kültürel gereksinimleri, güvenlik ve sağlığı ile ilgili konular gözönüne alınarak hazırlanması gerekmektedir.
3194 sayılı Yasanın 6.maddesinde, planlar kapsadıkları alan ve amaçları açısından bölge planları ve imar planları olarak iki ana kategoriye ayrılmış, imar planları da uygulamaya esas olan uygulama imar planları ve bu planın hazırlanmasındaki temel hedefleri, ilkeleri ve arazi kullanım kararlarını belirleyen nazım imar planları olarak sınıflandırılmıştır. Anılan Yasanın 8. maddesinde ise alt ölçekli planların üst ölçekli planlarda belirlenen planlama ana ilkelerine, stratejilerine ve kararlarına uyumlu olması zorunluluğu getirilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:UYAP ortamında yapılan araştırma sonucunda; dava konusu taşınmazın bulunduğu alanda davalı idare tarafından aynı amaca yönelik olarak birden çok plan değişikliği yapıldığı, bu plan değişikliklerine karşı davacılar murisi tarafından açılan davalarda İdare Mahkemelerince dava konusu işlemlerin iptali yolunda kararlar verildiği, bu kararların davalı idarece temyizi üzerine ise Dairemizce, verilen iptal kararlarının, sadece davacı parseline ilişkin inceleme yapılarak, davacı parseline verilen konut kullanım fonksiyonunun şehircilik ilkeleri, planlama esasları, mevzuata ve parsel çevresindeki fonksiyonlara uygunluğunun ortaya konulması amacıyla konusunda uzman kişilerden oluşan yeni bir bilirkişi heyeti ile mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmak ve elde edilecek bulgular değerlendirilmek suretiyle yeniden bir karar verilmek üzere bozulduğu görülmektedir.
Öte yandan, dosyada bulunan bilirkişi raporunda, imar planlarında davacıların taşınmazı için getirilen konut alanı işlevinin üst ölçekli planlara uygun olduğu, taşınmazda belirlenen konut kullanımının kamulaştırma yöntemiyle hayata geçirilebileceğinin, üzerinde fabrika binası ve müştemilatı bulunması nedeniyle öngörülen kullanımın parsel özelinde belirsiz yapılaşma haklarına neden olacağından dava konusu imar planlarının imar mevzuatına, şehircilik ilke ve esaslarına uygun olmadığı belirtilmiştir.
Ancak, Danıştay Altıncı Dairesinin E:2018/7957 sayılı dosyasındaki …. İdare Mahkemesinin …tarih E:…, K:…sayılı kararın incelenmesinden; dava konusu taşınmaz hakkında, Ankara kenti için hazırlanan üst kademe 1/25000 ölçekli 2023 Başkent Nazım Planında öngörülen vizyona göre de bölgenin kullanım kararlarının park ve rekreasyon alanları ile birlikte nitelikli gelişme konut alanı olarak belirlendiği, alanda imalat ve sanayi türünden konut dışı çalışma alanlarının planlanmadığı, bir anlamda dava konusu yapılar gibi var olanların da tasfiyesinin öngörüldüğü, üst kademe planda prestijli gelişme konut alanına ayrılan protokol alanında hizmet etmek üzere ticaret, ulaşım, yeşil, eğitim, sağlık, dini tesis, yönetim, resmi kurum vb. kentsel sosyal ve teknik donatı alanlarının ayrılmasının da gerekli olduğu, ancak parsel bazlı sanayi veya imalathane üretimi nitelikli tesislerin modern konut alanları içerisinde yer almasının şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına uygun olmadığı görüş ve tespitlerine erişilmiştir. Bu karar Danıştay Altıncı Dairesinin 29/05/2018 tarih ve E:2017/194, K:2018/5216 sayılı kararıyla onanmış, davacılar vekili tarafından yapılan karar düzeltme istemi ise yine Danıştay Altıncı Dairesinin 23/12/2021 tarih ve E:2018/7957 K:2021/14991 sayılı kararıyla reddedilmiştir.
Bu durumda; kabul edilen imar planı değişiklikleriyle uyuşmazlık konusu taşınmazda ve bulunduğu geniş çevrede konut kullanım kararlarının devam ettirildiği anlaşılması ve konut alanına ayrılmasının üst ölçekli imar planlarına, imar mevzuatına, şehircilik ilkeleri ile planlama esaslarına ve kamu yararına uygun olması nedeniyle davanın reddi gerekirken bilirkişi raporunda belirtilen ve dava konusu olmayan planının bütününe yönelik değerlendirmelere göre dava konusu işlemlerin iptali yolunda verilen kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.