Danıştay 8. Daire, Esas No: 2020/489, Karar No: 2021/6372

Temyiz İsteminde Bulunan (Davalı) : … Belediye Başkanlığı – …
Vekili : Av. …

Karşı Taraf (Davacı) : … İletişim Hizmetleri A.Ş.
Vekili : Av. …

İstemin Özeti : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

Savunmanın Özeti : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

Danıştay Tetkik Hakimi : …

Düşüncesi : Kararın gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:
Dava; davacı şirketin kiracısı olduğu Erzurum ili, … ilçesi, … Mahallesi, … Mevkiinde bulunan elektrik trafosunun üzerine kurulan 3G ve telefon baz istasyonunun kaldırılması ve 208,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Palandöken Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince; davacı şirketin belediyeden izin almadan 3G ve telefon baz istasyonu yapması sebebine dayanan dava konusu encümen kararında baz istasyonunun ilgilileri tarafından kaldırılmasına ve 208,00-TL idari para cezası uygulanmasına karar verildiği, para cezası yönünden işlemin kanuni dayanağının Kabahatler Kanunu’nun 32. maddesi olarak açıkça belirtildiği, fakat baz istasyonunun ilgilileri tarafından kaldırılması kararı yönünden işlemin hangi mevzuat uyarınca tesis edildiğinin belirtilmediği; buna göre, dava konusu encümen kararının hangi mevzuata göre tesis edildiği belli olmayan, ”baz istasyonunun ilgilileri tarafından kaldırılmasına” ilişkin kısmında konu unsuru yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı gibi baz istasyonu yapılmasına ilişkin fiilin 3194 sayılı İmar Kanunu’nun ilgili hükümleri uyarınca değerlendirme yapılarak işlem tesis edilmesi gerekirken, Kabahatler Kanunu 32. maddesi hükmü uyarınca para cezası tesis edilmesine ilişkin işlemde de hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiştir.
10/11/2008 gün ve 27050 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun “Kapsam başlıklı 2. maddesinde, elektronik haberleşme hizmetlerinin yürütülmesi ve elektronik haberleşme alt yapı ve şebekesinin tesis ve işletilmesi ile her türlü elektronik haberleşme cihaz ve sistemlerinin imali, ithali, satışı, kurulması, işletilmesi frekans dahil kıt kaynakların planlaması ve tahsisi ile bu konulara ilişkin düzenleme, yetkilendirme, denetleme ve uzlaştırma faaliyetlerinin yürütülmesi bu kanuna tabidir.” düzenlemesi bulunmakta olup, “Elektronik haberleşme sektöründe yetkili merciler ve görevleri” başlıklı ikinci bölümde, Ulaştırma Bakanlığı ve Bilgi Teknolojileri İletişim Kurumu’nun görev ve yetkileri düzenlenmiş, “Kurumun görev ve yetkileri” başlıklı 6. maddesinin (f) bendinde; elektronik haberleşme hizmetlerinin sunulması ve şebeke ve alt yapılarının tesis ve işletilmesi için gerekli olan frekans, uydu pozisyonu ve numaralandırma planlamasını ve tahsisini yapmak, (g) bendinde; elektronik haberleşme ile ilgili olarak Bakanlığın strateji ve politikalarını dikkate alarak, yetkilendirme, tarifeler, erişim, geçiş hakkı, numaralandırma, spektrum yönetimi telsiz cihaz ve sistemlerine kurma ve kullanma izni verilmesi, spektrumun izlenmesi ve denetimi, piyasa gözetimi ve denetimi dahil gerekli düzenleme ve denetimleri yapmak, (ğ) bendinde; telsiz sistemlerinin belirlenen tekniklere ve usullere uygun olarak kurulmasının ve çalıştırılmasının kontrolünü yapmak, elektromanyetik girişimleri tespit etmek ve giderilmesini sağlamak, (I) bendinde; yürütülecek elektronik haberleşme hizmetleri, şebeke ve/veya alt yapısı ile ilgili olarak yapılacak yetkilendirmelere ilişkin hüküm ve şartları belirlemek, uygulanmasını ve yetkilendirmeye uygunluğu denetlemek, bu hususta gereken iş ve işlemleri yürütmek ve mevzuatın öngördüğü tedbirleri almak, (s) bendinde; elektronik haberleşme sektöründe faaliyet gösterenlerin mevzuata uymasını denetlemek ve/veya denetlettirmek, konu ile ilgili usul ve esasları belirlemek, aykırılık halinde mevzuatın öngördüğü işlemleri yapmak ve yaptırımları uygulamak kurumun görev ve yetkileri olarak düzenlenmiştir.
Aynı Kanun’un “Telsiz kurma ve kullanma izni, telsiz ruhsatnamesi ve kullanımına ilişkin esaslar” başlıklı 37. maddesinin 2. fıkrasında, “telsiz kurma ve kullanma izni ve telsiz ruhsatnamesi verilmesi, izin ve telsiz ruhsatnamesinin süresi, yenilenmesi değişikliği ve iptali ile ilgili usul ve esaslar ile bu çerçevede öngörülen telsiz cihaz veya sistemlerinin kurulması, kullanılması, nakli işletme tipinin değiştirilmesi, devri ve hizmet dışı bırakılmasında kullanıcıların tabi olacağı hususlar Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir; 4. fıkrasında; ulusal ve uluslararası kuruluşların belirlediği standart değerleri dikkate almak suretiyle telsiz cihaz ve sistemlerinin kullanımında uyulacak elektromanyetik alan şiddeti limit değerlerinin belirlenmesi, kontrol ve denetimleri münhasıran Kurum tarafından yapılır veya yaptırılır. Bu işlemler ile ilgili usul ve esaslar Sağlık Bakanlığı ile Çevre ve Orman Bakanlığı’nın görüşleri de dikkate alınmak suretiyle Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelik ile belirlenir. Yönetmelik ile belirlenen limit değerler ve güvenlik mesafesine uygun bulunan ilgili tesisler başkaca bir işleme gerek kalmaksızın Kurum tarafından güvenlik sertifikası düzenlenmesini müteakip kurulur ve faaliyete geçirilir”, 65. maddesinin 2. fıkrasında, “diğer Kanunların bu Kanuna aykırı hükümleri uygulanmaz.” hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda bazı hükümlerine yer verilen Kanun’a dayanılarak hazırlanan 16/05/2009 tarihli Elektronik Haberleşme Cihazlarına Güvenlik Sertifikası Düzenlenmesine İlişkin Yönetmeliğin “Amaç” başlıklı 1. maddesinde; bu Yönetmeliğin amacının, elektromanyetik alan oluşturan sabit elektronik haberleşme cihazlarının kuruluş yeri, montajı ve denetlenmesi ile ilgili hususları, çevre ve insan sağlığı üzerinde oluşabilecek muhtemel olumsuz etkileri giderebilmek amacıyla uluslararası standartlara uygun olan elektromanyetik alan şiddeti limit değerlerini ve işletmecilere uygulanacak yaptırımlara ilişkin usul ve esasları belirlemek olduğu; “Kuruluş yeri” başlıklı 5. maddesinde, cihazların Kurum tarafından verilen sistem kurma izinlerinde belirtilen bölgelerde ve sayıda kurulacağı, “Denetim, ölçüm talebi ve ölçüm ücreti” başlıklı 17. maddesinde; ölçüm yetki belgeli kuruluşlar ile sabit elektronik haberleşme cihazının kurulması, işletilmesi ve kullanılması esnasında bu Yönetmelikte belirtilen hususlara uygunluk Kurum tarafından belirlenecek usul ve esaslara göre denetlenir yada denetlettirilir, düzenlemeleri bulunmaktadır.
26/09/2011 gün ve 655 sayılı Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 13. maddesinin (ı) bendinde, “Sabit ve mobil haberleşme alt yapısı veya şebekelerinde kullanılan her türlü baz istasyonu, anten, kule, dalga kılavuzu, konteynır ve benzeri araç, gereç ve tesisatın kurulması, bunların taşınmazlar üzerine yerleştirilmesine ilişkin usul ve esaslar ile bunların taşınmazlar üzerine yerleştirilmesi için uygulanacak ücret tarifelerini belirlemek ve denetlemek” Haberleşme Genel Müdürlüğü’nün görevleri arasında sayılmıştır.
Diğer taraftan 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15. maddesine 12/11/2012 tarihinde eklenen (r) fıkrasında; belediye mücavir alanı sınırları içinde 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu, 655 sayılı Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında KHK ve ilgili diğer mevzuata göre kuruluş izni verilen alanda tesis edilecek elektronik haberleşme istasyonlarına kent ve yapı estetiği ile elektronik haberleşme hizmetinin gerekleri dikkate alınarak ücret karşılığı yer seçim belgesi vermek, belediyenin görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde, sabit telekomünikasyon cihazlarının kuruluşu, teknik özellikleri, işletilmesi, oluşturduğu elektromanyetik alan limit değerleri, ölçüm yöntemleri ve denetimlerini düzenlemek ve bu cihazları belli bir hukuk disiplini altına almak, başka bir ifadeyle sayılan hususlar yönünden bu cihazlarla ilgili düzenleme yapma yetkisinin Bilgi Teknolojileri İletişim Kurumunun görev alanına girdiği; özel uzmanlık ve teknik bilgi gerektiren telekomünikasyon hizmetlerinin düzenlenmesi denetlenmesi ve gerektiğinde yaptırım uygulama hususlarıyla birlikte söz konusu hizmetlerin insan sağlığı ve çevre kirliliği konularındaki etkileri açısından da değerlendirme yapmak ve gerekli tedbirleri almak konusunda Kurumun münhasıran yetkili olduğu anlaşılmakta olup; baz istasyonları, belli bir yerde toplanması zorunlu olan gayri sıhhı işyeri olarak da değerlendirilemeyeceğinden; belediyelere ilgili Kanun hükmüyle verilen yetkinin 12/11/2012 gününden sonra kurulacak istasyonlar yönünden ve kent yapı estetiği ile sınırlı olarak denetleme ve bu kapsamda ücret karşılığı yer seçim belgesi vermekten ibaret olduğu anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; Erzurum ili, … ilçesi, … Mahallesi, … Mevkii … Yapı Kooperatifi ve … Apartmanı arasında bulunan …’a ait elektrik trafosunda davacı şirket tarafından belediyeden izin almaksızın 3G ve telefon baz istasyonu çalışması yapıldığının belediye zabıta ekiplerince tespit edildiğinden bahisle baz istasyonunun ilgili tarafından kaldırılmasına ve Kabahatler Kanunu’nun 32. maddesi uyarınca genel sağlığın ihlal edildiği gerekçesiyle 208,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin Palandöken Belediye Encümeni’nin … tarih ve … sayılı kararının tesis edilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Bu hale göre tesis edilen işlem yönünden; belediyelerin yetkisiz olduğu anlaşılmakla, işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmamakta olup, dava konusu işlemin iptali yönündeki temyize konu Mahkeme kararında sonucu itibariyle isabetsizlik görülmemiştir.
Buna karşın; sabit elektronik haberleşme sisteminin nasıl ve nereye kurulacağı hususlarının, planlama esasları çerçevesinde gerçekleştirilmesinin, toplum hayatını yakından etkileyen fiziksel çevreyi sağlıklı bir yapıya kavuşturmak ve kent -yapı estetiği açısından gereklilik olduğu da açık olup, Anayasa Mahkemesi’nin Ek-35. maddeyi iptal etmesine ilişkin karardan önce kurulmuş olmasına bakılmaksızın yapı ve yapı kullanma izni verilmesi aşamasıyla ilgili davalı belediyenin yetkilerinin saklı olduğu da tartışmasızdır.
Açıklanan nedenlerle; … İdare Mahkemesinin temyize konu kararının yukarıda yer verilen gerekçe ile onanmasına, yargılama giderlerinin temyiz isteminde bulunan üzerinde bırakılmasına, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 15/12/2021 tarihinde esasta oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.