Danıştay 7. Daire, Esas No: 2018/2982, Karar No: 2021/6034
Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2018/2982 E. , 2021/6034 K.
“İçtihat Metni”
T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/2982
Karar No : 2021/6034
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : …Bakanlığı adına
…(…) Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi …. Vergi Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: …(…İplik) adına tescilli 28 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyanın 55.08 pozisyonunda beyan edilmesi gerekirken 54.02 pozisyonunda beyan edildiğinden bahisle davacı adına yetkilendirilmiş gümrük müşaviri sıfatıyla tahakkuk ettirilen gümrük vergileri ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 234. maddesinin 1. fıkrası uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …. Vergi Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla, olayda ithalatçı …(…İplik) ile aynı anda dava konusu tahakkuk ve para cezası kararlarının alındığı anlaşılmakta olup, asıl yükümlü hakkında alınan kararın kesinleşmesi üzerine davacının müteselsil sorumluluğuna gidilmesi gerekirken, doğrudan davacı adına alınmış olan dava konusu tahakkuk ve para cezası kararında hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Aynı olaya ilişkin olarak açılan ceza davasında …Ağır Ceza Mahkemesine sunulan 15/07/2016 tarihli bilirkişi raporunda yer alan tespitlere yer verilerek, olayda, davacı tarafından, antrepoda bulunan 55.08 poziyonunda yer alan eşyanın ithalat işlemleri sırasında, gümrük muayene memurunun denetiminden kaçırılmak suretiyle 54.02 pozisyonda beyan edildiği hususu her bir beyanname için somut olarak ortaya konulamadığından dava konusu tahakkuk ve para cezasında hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : …(…İplik) tarafından ithal edilen dampinge karşı vergiye tabi iplik cinsi eşyanın her ithalat işlemi öncesinde …Genel Artrepoculuk Nakliyat ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından işletilen Halkalı Gümrük Müdürlüğü denetimindeki …numaralı antrepo yerine Ambarlı Gümrük Müdürlüğüne bağlı …numaralı antrepoya konulduğu, kontrol işlemleri için gelen muayene memurlarına …numaralı antrepoya izinsiz alınan dampinge karşı vergiye tabi olmayan iplik cinsi eşya gösterilerek antrepo ve serbest dolaşıma giriş rejimi işlemleri tamamlanırken dampinge karşı vergiye tabi eşyanın gümrük işlemlerine tabi tutulmaksızın …numaralı antrepodan yurda sokulduğu hususunun antrepo müdürü ve görevlilerinin ifadeleriyle birlikte, firmanın Çorlu’daki adresinde, …İplik firmasının deposunda, …Gümrük Müşavirliği Limited Şirketinin işyerinde ve Ambarlı Limanında yapılan tespitler ile ortaya konulduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin reddine,
2….Bölge İdare Mahkemesi …. Vergi Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 28/12/2021 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
X-KARŞI OY:
Dosyanın ve UYAP kayıtlarının, olayla ilgili fezleke, iddianame, ön inceleme, inceleme raporları ve ceza yargılaması yapan …. Ağır Ceza Mahkemesi’ne sunulan bilirkişi raporlarında yer alan tespitlerin Türk Gümrük Tarife Cetveliyle birlikte değerlendirilmesinden; Gümrük Tarife Cetveli’nde 54.02 pozisyonunun “sentetik filament iplikleri (dikiş ipliği hariç) (perakende olarak satılacak hale getirilmemiş) (67 desiteksten az olan sentetik mono filamentler dahil)”, 55.08 pozisyonun ise “sentetik ve suni devamsız liflerden dikiş ipliği (perakende olarak satılacak hale getirilmiş olsun olmasın)” olarak yer aldığı, iki pozisyon arasındaki temel farkın dikiş ipliği olup olmama olduğu, Dairemizin 2018/3930 esasına kayıtlı dosyasında yer alan kamera kayıtlarının izlenmesinden, …tarih ve …sayılı beyanname muhteviyatı eşyanın Halkalı Gümrük Müdürlüğüne bağlı …numaralı antrepoya alınması gerekirken 31/12/2013 tarihinde 15:30 sularında Ambarlı Gümrük Müdürlüğüne bağlı …numaralı antrepoya alındığı, eşyanın ambalajı üzerinde “MATRİS” ve “%100 polyester dikiş ipliği” ibarelerinin bulunduğu, aynı eşyanın 02/01/2014 tarihinde yine 15:00 sularında …numaralı antrepoya aktarıldığı, iddianame içerisinde yer alan YGM Yardımcısı …’nın ifadesinde, muayene memurunca antrepo stokunun incelenmesi üzerine olayı öğrendiğini, Ambarlı Gümrük Müdürlüğüne bağlı antrepoda bulunan eşyanın taşınmamasına ilişkin talimatı antrepo müdür yardımcısı …’a ilettiği halde eşyanın yeniden …numaralı antrepoya taşındığı, antrepo müdür yardımcı ……’un ifadesinde …Gümrük Müşavirliği çalışanı …isimli şahsın talimatı üzerine yeni gelen eşyanın …numaralı antrepoya alındığı, eski eşyanın …numaralı antrepoda kontrol ettirildiği, dampinge karşı vergiye tabi eşyanın sanki kontrol edilmiş gibi gösterilmesi işini mayıs ayından beri yaptıklarını beyan ettikleri, Antrepo Depo Şefi …’un ifadesinin anılan şahısların ifadelerini doğruladığı, …Gümrük Müşavirliği Limited Şirketi’ne ait işyerinde yapılan aramada, USB bellek içinde Ambarlı liman sahası içinde su alan … numaralı konteynerda yer alan bulunan 55.08 pozisyonlu eşyanın zarar gördüğüne ilişkin fotoğrafların bulunduğu, söz konusu eşyanın …sayılı beyannamede 54.02 pozisyonunda beyan edildiği, davacının iş yeri adresinde yapılan aramada adresin kapalı olduğu, eşyanın yurtiçinde satıldığı …İplik Firmasına ait işyerinde yapılan aramada, davacıya ait gümrük beyannameleri ve belgelerin bulunduğu, firma deposunda bulunan eşya üzerinde “MATRİS” ve “%100 polyester dikiş ipliği” ibaresinin bulunduğu, anılan firma muhasebecisinin ibraz ettiği davacıdan alınan eşyanın stok envanter kaydına göre elkonulan eşyanın 55.08 pozisyonunda dampinge karşı vergiye tabi eşya olduğu; muayene memurlarına soruşturma izni verilmemesine ilişkin yazıda; her bir beyannamede antrepoya alınan eşyanın yaklaşık miktarda olması, …numaralı antrepoda muayene için ibraz edilen eşyanın yerinin her seferinde değiştirilmesi, eşyaya ait emsal kimyahane raporu bulunması, eşyanın tahlile tabi eşya olmaması, …numaralı antrepoya alınan eşyanın anılan antrepo kayıtlarına girmemesi ve aynı gün içinde izinsiz Halkalı Gümrük Müdürlüğüne alınan eşya üzerinden ithalat işlemleri tamamlanarak dampinge karşı vergiye tabi eşya antrepodan çıkarıldığı, her iki antreponun aynı anda birlikte kontrol edilmesi dışında tespit edilemeyecek bir organizasyonun bulunduğu, ceza yargılamasının …. Ağır Ceza Mahkemesinin E:…esasına kayıtlı dosyasında yapıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen tüm tespitlerin birlikte değerlendirilmesinden, 02/01/2014 tarihinde tespit edilen dampinge karşı vergiye tabi eşya yerine dampinge karşı vergiye tabi olmayan eşya gösterilerek muayene ettirilmesi ve antrepoya kayıtsız alınan eşyanın gümrük işlemleri yapılmadan yurda sokulması eyleminin defalarca yapıldığının ve her defasında yurda sokulan eşyanın dampinge karşı vergiye tabi eşya olduğunun raporlar ve tanık beyanları ile ortaya konulduğu görülmektedir.
4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, ithal edilen eşyaya ilişkin olarak, beyan ile muayene ve denetleme veya teslimden sonra yapılan kontrol sonucunda hesaplanan gümrük vergisi ile muayene sonuçlarına göre alınması gereken gümrük vergisi arasında fark doğduğu takdirde para cezası alınacağı hükme bağlanmıştır.
Bu itibarla, dava konusu beyannameler muhteviyatı eşyanın 55.08 pozisyonunda beyan edilmesi gerekirken 54.02 pozisyonunda beyan edildiği somut şekilde ortaya konulması karşısında, ceza kararı alınabilmesi için gerekli koşullar gerçekleştiğinden, işlemin iptaline dair kararın bozulması gerektiği oyu ile Dairemiz kararına katılmıyorum.
XX-KARŞI OY:
Dosya kapsamı fezleke, ön inceleme ve inceleme raporlarında yer alan, …(…İplik) tarafından ithal edilen dampinge karşı vergiye tabi iplik cinsi eşyanın her ithalat işlemi öncesinde …Genel Antrepoculuk Nakliyat ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından işletilen Halkalı Gümrük Müdürlüğü denetimindeki …numaralı antrepo yerine Ambarlı Gümrük Müdürlüğüne bağlı …numaralı antrepoya konulduğu, kontrol işlemleri için gelen muayene memurlarına …numaralı antrepoya izinsiz alınan dampinge karşı vergiye tabi olmayan iplik cinsi eşya gösterilerek antrepo ve serbest dolaşıma giriş rejimi işlemleri tamamlanırken dampinge karşı vergiye tabi eşyanın gümrük işlemlerine tabi tutulmaksızın …numaralı antrepodan yurda sokulduğu yolundaki tespitlerin değerlendirilmesinden, antrepoya konulan eşyayı değiştirmek suretiyle ithale konu eşyanın pozisyonuna ilişkin beyanının gerçeğe aykırı olduğu somut delil ve tespitlerle ortaya konulduğundan anılan firma adına belirtilen tespitler esas alınarak işlem yapılabilecektir.
Dampinge tabi iplik cinsi eşyanın vergisi ödenmeden yurda sokulduğu ortaya konmakla birlikte, olayda, yetkilendirilmiş gümrük müşaviri olan davacının sorumluluğunun incelenmesi gerekmektedir.
4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 10. maddesinin (c) fıkrasında; Müsteşarlık’ın, gümrük mevzuatının doğru olarak uygulanması için gerekli gördüğü bütün önlemleri alacağı, bu çerçevede, eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına ilişkin gerekli gördüğü bir kısım tespit işlemlerinin, belirleyeceği niteliklere sahip gümrük müşavirleri eliyle yürütülmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemeye yetkili olduğu; 229. maddesinin 2. fıkrasında gümrük müşavirliğinin bir tüzel kişilik olması halinde, gümrük beyannamesi veya beyanname kabul edilen diğer belgeler üzerine imzasını atmış olanların vergi kaybına neden olan durumu bildiği veya bilmesi gerektiği hallerde, bunlar gümrük idaresine karşı bağlı bulundukları tüzel kişilikle birlikte müteselsilen sorumlu ollacakları, bu hallerde, ilgili gümrük müşavirinin kişisel cezai sorumluluğu saklı kalmak kaydıyla, işlemi yapan kişi ile birlikte tüzel kişilik de gümrük idaresince alınan vergiler ve verilen para cezaları yönünden müteselsilen sorumlu olacakları hükümlerine yer verilmiştir.
Gümrük Kanununun Uygulanmasına Dair Gümrük Yönetmeliğin 574. maddesinde; yetkilendirilmiş gümrük müşaviri, Kanun’un 10. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine istinaden ekonomik etkili gümrük rejimleri, nihai kullanım, basitleştirilmiş usul uygulamaları ve diğer gümrük işlemlerinin doğru olarak uygulanmasını sağlamak için Müsteşarlıkça belirlenen tespit işlemlerini yapmak üzere yetkilendirilen ve 576. maddede belirtilen şartları taşıyan gümrük müşaviri olarak tanımlanmış; “Yetkilendirilmiş gümrük müşavirinin sorumluluğu” başlıklı 575. maddesinde ise, yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerinin, yapmış oldukları tespit işlemleri ve bunlara ilişkin düzenlenen raporların doğruluğundan sorumlu oldukları, yaptıkları tespit işlemleri ve bunlara ilişkin raporların doğru olmaması halinde, tespit işleminin kapsamı ile sınırlı olmak üzere, ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan yükümlü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları düzenlemesine yer verilmiştir.
Gümrük müşavirliği faaliyetlerinin bir tüzel kişilik bünyesinde yapılması halinde kişisel cezai sorumluluk saklı kalmak kaydıyla, bu faaliyetlerle ilgili olarak müteselsil sorumluluk esasının getirildiği anlaşılmakta olup, gümrük müşavirleri ile aynı faaliyetleri icra eden, hatta bu tespit işlemlerini yapmak üzere Bakanlıkça yetkilendirilerek daha büyük bir sorumluluk altına girmiş olan, yetkilendirilmiş gümrük müşavirleri açısından aynı esas benimsenmek suretiyle, işlemi yapacak yetkilendirilmiş gümrük müşaviri ile birlikte tüzel kişiyi temsil ve ilzama yetkili kişi ya da kişilerin de sorumlu tutulması öngörülmüştür.
Dosya kapsamı bilgi ve belgelerin incelenmesinden, vergi kaybına neden olan cezai fiile iştirak etmediği anlaşılan davacının, gümrük mevzuatı açısından da antrepoda yapmış oldukları tespit işlemleri ve bunlara ilişkin düzenlenen raporların doğruluğundan sorumlu olduğu, ancak bu sorumluluğun mutlak bir sorumluluk olmayıp, beyanın gerçeğe aykırı olduğunu bilmesi gereken hallerle sınırlı olduğu, olayda ise ithalatçı firmanın muayene memurlarını yanıltma eyleminden davacının haberdar olduğunun ortaya konulamadığı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, yetkilendirilmiş gümrük müşaviri olan davacının eşyanın gümrük işlemlerine tabi tutulmaksızın yurda sokulmasına ilişkin sorumluluğundan bahisle karara bağlanan para cezasının yukarıda değinilen gerekçe ile iptali gerekirken sonucu itibarıyla yerinde olan karara yönelik temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
